24/08/2013

Chelsea Manning

Mae Chelsea Manning, sydd wedi'i charcharu am 35 blynedd am roi gwybodaeth filwrol gyfrinachol i Wikileaks, yn arwres. Rwy'n mawr hyderu y bydd hanes yn garedicach wrthi na system gyfiawnder bresennol America.

Wrth gwrs, Bradley oedd ei henw cyn ddoe. Er bod ei dyhead i fyw fel menyw wedi bod yn hysbys ers peth amser, mae'r cadarnhad wedi peri i bennau rhai o'i gelynion pennaf ffrwydro mewn dryswch llwyr.

Nid ffwndamentaliaid eithafol yn unig sydd mewn penbleth am y peth chwaith. Roedd adroddiad gwefan newyddion y BBC yn pathetig o ddi-synnwyr: "Bradley Manning, the US soldier who leaked secret US government documents to the Wikileaks website, has announced he wants to live as a woman." Hyd yn oed wrth gydnabod ei dymuniad, mynnir ei galw'n he o hyd. Pan mae hyd yn oed y Daily Mail wedi'i deall hi, dyna arwydd bod angen i rywun o fewn y gorfforaeth edrych eto ar ei style guide. Mae gan Language Log ddarn ardderchog am y gymnasteg ieithyddol a arferwyd gan gymaint o'r cyfryngau er mwyn osgoi parchu dymuniad Manning. Am grynodeb o ymateb diffygiol y wasg, argymhellaf Feministing.

Er bod yr ymgyrch i sicrhau hawliau i bobl hoyw wedi mwynhau cryn lwyddiant yn y degawd diwethaf, dyma amlygu bod tipyn o waith i'w wneud eto er mwyn ennill yr un cydnabyddiaeth a thegwch ar gyfer pobl trawsrywiol. Un o'r ymatebion gwaethaf a welais i ddatganiad Manning yw hwn o eiddo Brendan O'Neill, mochyn o goc oen os bu un erioed. Efallai ei bod yn gamgymeriad rhoi dolen i'r fath lol, ond mae'n ddefnyddiol er mwyn amlygu difrifoldeb yr anwybodaeth sy'n llethu'r "drafodaeth".

Yn syml iawn, nid yw rhyw y corff bob amser yn cyfateb â rhyw'r person. Dyna'n union yw ystyr yr elfen "traws" yn y gair "trawsrywedd": mae rhyw y corff, a hunaniaeth rywiol y person sy'n berchen ar y corff, yn wahanol.

Mae rhyw (sex) a rhywedd (gender) yn gysyniadau hollol wahanol, ac mae'r gwahaniaeth yn hynod bwysig: ganed Manning gydag organnau dyn, felly am chwarter canrif cyntaf ei bywyd roedd hi'n perthyn, yn groes i'w dymuniad, i'r rhyw wrywaidd. Ei rhywedd, ar y llaw arall, ers iddi ddod yn ymwybodol ohono yn ei harddegau, oedd benyw. Yr unig beth a wnaeth Manning ddoe oedd datgan ei dymuniad i gywiro'r anghytgord hwn rhwng ei chorff a'i hunaniaeth rywiol. Er bod twpsod fel Brendan O'Neill, a cheidwadwyr crefyddol, yn mynnu gwasgu poblogaeth gyfan y blaned mewn i ddau focs, a dau focs yn unig, mae'r byd go iawn yn llawer cymlethach na hynny.

21 comments:

  1. Os pidyn a phâr o geilliau sydd gan Manning rhwng gafl ei ddwygoes yna dyn ydyw doed a ddelo a ydyw'n ei ystyried ei hyn bellach yn aelod o'r rhyw deg a phe bai'n derbyn llawdriniaeth maes o law i'w waredu o'i organau cenhedlu yna dyn fyddai o hyd. Nonsens llwyr yn fy marn i yw credu fod pobl yn gallu dewis ei rhyw. Ni all neb wneud hynny. Mae bod mewn dryswch ynghylch rhyw y corff yn anormal. Mae'r rhai hynny sy'n credu'r gwrthwyneb yn diystyru'r gwirionedd ac yn troseddu yn erbyn synnwyr cyffredin heb sôn am foes. Hoffet ti i laslanc sy'n credu ei fod yn eneth gael cawod gyda dy ferch ( pe bai gennyt ti un) yn ystod gwersi addysg gorfforol yn yr ysgol, er enghraifft ? A gymeradwyet ti hynny ? Beth fyddai d'ymateb pe byddai hi'n anghymeradwyo'r fath ymddygiad ? Beth ddywedet wrthi ? Mae cyfreithiau California'n caniatáu hynny'n barod a mae rhai'n credu y bydd hynny'n sicr o fod yn wir yn y wlad hon hefyd yn y man. Rwyf fi'n derbyn bod nifer bychan ar y naw o bobl yn teimlo nad yw rhyw eu corff bob amser yn cyfateb â'u rhyw fel y gwêl nhw bethau. Mae gwasanaeth feddygol yn gallu bod o gymorth i'r rheiny. Yn fy marn i, fe ddylai hynny fod yn fwy na digon i fodloni pawb.

    ReplyDelete
  2. Sylw hyll a digalon. Grêt.

    Nonsens llwyr yn fy marn i yw credu fod pobl yn gallu dewis ei rhyw.

    Pwy ddiawl sy'n dweud hynny? Nid wedi gwneud dewis bwriadol mae Manning. Nid oes unrhyw un yn "dewis" eu hunaniaeth rywiol.

    Mewn difri calon, nid ffilm ddogfen oedd Mrs Doubfire.

    ReplyDelete
  3. Cawn ein geni unai'n wryw neu'n fenyw. Onid wyt wedi dysgu'r ffaith sylfaenol anwadadwy honno bellach ? Yn Deutoronomium 22: 5 fe ddywedir nad : '...yw gwraig i wisgo dillad dyn, na dyn i wisgo dillad gwraig; oherwydd y mae pob un sy'n gwneud hyn yn ffiaidd gan ... Dduw.' Yn 1 Corinthiaid 11: 14 - 15 fe ofynir : 'Onid yw natur ei hun yn eich dysgu mai anfri yw i ddyn dyfu ei wallt yn hir, ond mai gogoniant gwraig yw tyfu ei gwallt hi'n hir ? Amlwg felly fod yr Ysgrythur Lân yn pwysleisio'n gryf y gwhaniaeth rhwng gwrywod a benywod a chytunaf ag athrawiaeth y Beibl ar y mater dan sylw. Oes rhybeth o'i le ar hynny ? Dy broblem di hyd y gwelaf fi yw dy fod wedi cael dy fwydo mewn dysgeidiaeth sydd yn gwbl wrthun gennyf fi. Dysgeidiaeth y ' goddefgarwch newydd ' yw honno. Ni allaf ei harddel oblegid ei bod yn niweidiol i ddeallusrwydd a phob cyfathrach yn fy marn i. Math ar feddylfryd sy'n derbyn fod pob safbwynt gwahanol yn gyfartal yw'r ' goddefgarwch newydd '. Mae'r ddysgeidiaeth honno'n gwadu'r posibilrwydd o unrhyw wirionedd absoliwt megis, er enghraifft, y gwirionedd hwnnw a gyfeiriaf ato yn fy mrawddeg agoriadol yn y sylw hwn. Un nodwedd dywyll yr athrawiaeth honno yw ei bod yn ceisio distewi'r rheiny sy'n mynegi barn wahanol. Onid rhydd i bob barn ei llafar, Dylan ?

    ReplyDelete
  4. Wnes i stopio darllen ar ôl i ti ddechrau dyfynnu'r Beibl, fel petai gan yr hen lyfr hwnnw unrhyw beth perthnasol neu ddefnyddiol o gwbl i'w ddweud am drawsrywioldeb.

    ReplyDelete
  5. Mae d'ymatebion i'm sylwadau ar dy flogiad uchod yn frawychus o ansylweddol os caf ddweud hynny. Hefyd rwyt ti wedi osgoi ateb y pedwar cwestiwn a ofynaist i ti yn fy sylw cyntaf ar dy flogiad dan sylw. Mae gan y Beibl lawer, iawn mwy o bethau perthnasol i'w dweud nag a feddyli di am bob pwnc dan haul gan gynnwys d'ymateb uchod yr wyf yn gwneud sylw arno nawr. Er enghraifft, dyma'r ffordd y mae'r llyfr hwnnw'n disgrifio pobl fel ti, Dylan : ' Y mae digofaint Duw yn cael ei ddatguddio o'r nef yn erbyn holl annuwioldeb ac anghyfiawnder y dynion sydd, trwy eu hanghyfiawnder, yn atal y gwirionedd. Oherwydd y mae'r hyn y gellir ei wybod am Dduw yn amlwg iddynt, a Duw sydd wedi ei amlygu iddynt. Yn wir, er pan greodd Duw y byd, y mae ei briodoleddau anweledig ef, ei dragwyddol allu a'i dduwdod, i'w gweld yn eglur yn y deall gan y pethau a greodd. Am hynny maent yn ddiesgus. Oherwydd, er iddynt wybod am Dduw, nid ydynt wedi rhoi gogoniant na diolch iddo fel Duw, ond, yn hytrach, troi ei meddyliau at bethau cwbl ofer; ac y mae wedi mynd yn dywyllwch arnynt yn eu calon diddeall. Er honni eu bod yn ddoeth, y maent wedi eu gwneud eu hunain yn ffyliaid ' (Rhufeiniaid 1 : 18 - 22). Ar hyn o bryd ofnaf dy fod yn debyg i ddafad penwag neu ffŵl ymhlith philistiaid.

    ReplyDelete
  6. zzzz

    Ddim yn gweld pwynt trafferthu. Dwyt ti byth yn talu'r mymryn lleiaf o sylw beth bynnag.

    Dyma fydd unrhyw un sy'n darllen yn sylwi arno: 1) awdur y blog yn egluro'i safbwynt yn rhesymol, a 2) rhyw hen ddyn od yn chwifio Beibl. Dim gwir angen i mi ddweud llawer mwy.

    ReplyDelete
  7. Ti'n dangos dy oed Dafydd bach, mae'n debyg bod gan y rhan fwyaf o ysgolion modern ciwbiclau cafod unigol bellach, a dydy'r ddefod o gymharu cociau o dan rediad y dŵr dim yn bodoli mwyach. Prin iawn yn ein hysgolion yw'r problemau parthed plant sicr neu ansicr o'u rhyw / rhywogaeth / tueddiad rhywiol yn gyd ymolchi'n gyhoeddus yn y dwthwn hwn.

    Os yw pobl am gael llawdriniaeth i newid eu cyrff, pob hwyl iddynt! Mater i'r unigolyn ydyw a dim oll i wneud ag eraill. Rwy’n nabod dau / dwy sydd wedi cael llawdriniaeth drawsrywiol a dydy'r llawdriniaeth heb gael flewj o effaith ar fy mherthynas a nhw gan fy mod wedi dyfod yn gyfeillion iddynt oherwydd yr organ rhwng eu clustiau yn hytrach na'r organau rhwng eu coesau. Y gwahaniaeth mwyaf bu i'r llawdriniaeth eu gwneud yn hapusach a thrwy hynny yn "gwell" gyfeillion.

    Yr hyn sy'n ddoniol yn y drafodaeth hon yw dy fod di, Dafydd, yn dadlau o blaid "ffeithiau cadarn gwyddonol" a Dylan yn pledio achos canfyddiad rhywiol llawer mwy haniaethol teimladwy, ysbrydol hyd yn oed, parthed rhywogaeth. Difyr o fyd!

    ReplyDelete
  8. I'r gwrthwyneb yn llwyr. Bullshit anwyddonol cyntefig yw mynnu bod rhywedd yn gysyniad statig, binary du a gwyn, er gwaethaf pob tystiolaeth i'r gwryhwyneb.

    ReplyDelete
    Replies
    1. Prin iawn yw'r achosion o gyflyrau genetig megis AIS lle mae rhyw gromosom, gonad, neu anatomegol yn annodweddiadol neu yn anodd eu pennu. Ac ar y cyfan nid pobl efo'r cyflyrau hyn sydd yn dewis bywydau trawsrywiol.

      Heb weld adroddiadau meddygol Bradley / Chelsea Manning rwy'n methu dweud dim am ei sefyllfa o / hi yn unigol ond ar y cyfan bydd y rhan fwyaf o ddynion sydd yn dewis byw fel merched neu'n cael llawdriniaeth i newid eu cyrff i fod yn fwy benywaidd does dim ansicrwydd am eu rhyw parthed dosbarthiad gwyddonol.

      Byddai mynd i eglurhad manwl yn troi'r drafodaeth naill ai yn rhy gymhleth gwyddonol neu'n rhy bas ei ieithwedd, ond i roi ychydig enghreifftiau:
      Oni bai am AIS, pe bai corff unigolyn sydd wedi byw fel un trawsrywiol neu wedi cael llawdriniaeth drawsrywiol yn cael ei gloddio ym mhen blynyddoedd gan archeolegydd byddai ei rhyw ar enedigaeth yn cael ei chanfod, nid ei rhyw ddewisol.

      Pe bai prawf llygaid yn cael ei roi i ddyn trawsrywiol, byddai'r prawf hwnnw'n dangos ei fod yn gweld lliwiau fel dyn ac nid fel dynes. Mi fyddai sgan o'r ymennydd hefyd yn debygol o ddangos ymennydd dyn.

      Yr hyn sy'n drist am y drafodaeth uchod yw ei af reidrwydd a'r ffaith ei fod yn tynnu oddi wrth gyfraniad Manning.

      Gweithred arwrol bu gweithred Manning, pa ots os yw hynny yn ei wneud yn Arwr neu'n Arwres?

      Delete
    2. Amherthnasol. Gweler y ddau baragraff olaf. A nid dewis mohono.

      Fel siarad efo'r wal. Dyma pam nad oes gen i owns o amynedd.

      Delete
    3. Gweithred arwrol bu gweithred Manning, pa ots os yw hynny yn ei wneud yn Arwr neu'n Arwres?

      Amherthnasol di amnynedd. Siwr bydd Manning mor falch o sylwedd dy gefnogaeth!

      Delete
  9. Dylan, rwyt ti'n ddiludded ! Bydd y sawl a fydd yn darllen fy sylwadau ar dy flogiad uchod a d'ymatebion di iddynt yn sylwi ar lawer iawn mwy nag a feddyli. Er enghraifft, (a) byddant yn sylwi fy mod wedi agor un o'm sylwadau gyda'r gwir absoliwt ein bod yn cael ein geni unai'n wryw neu'n fenyw. Hynny yw, bydd gan wrywod ddau alosom XY a bydd gan fenywod ddau awtosom X. (b) Byddant yn sylwi hefyd fy mod wedi cydnabod fod canran bitw o'r ddynoliaeth yn anesmwyth maes o law gyda'u cyrff. (c) Yn ychwanegol at hynny byddant yn sylwi fy mod wedi dweud y gall y fath bobl a ddisgrifiais yn (b) uchod fanteisio ar wasanaethau meddygol os ydynt yn dymuno gwneud rhywbeth ynghylch y broblem. Gan y ganed Manning yn wryw, gwryw fydd mewn termau ei alosom hyd ddiwedd ei oes er gwaethaf unrhyw ymyrraeth feddygol neu lawfeddygol a fydd yn ei dderbyn o bosibl yn y dyfodol i'w droi'n ' fenyw '. Dyna'r " ffeithiau cadarn gwyddonol " y cyfeiria'r brawd Alwyn ap Huw atynt yn ei sylw ef ar dy flogiad - diolch iddo amdano ! (ch) Bydd y sawl a fydd yn darllen ein geiriau ni oll yn sylwi hefyd nad ydwyf unwaith wedi dweud fod rhywioledd yn statig nac yn ddeuaidd du a gwyn. Dydw i erioed wedi bod yn gas tuag at anffodusion megis Manning a chan hynny dydw i ddim yn deall pam rwyt ti'n dweud bod fy sylwadau ar dy flogiad amdano'n rhai hyll a digalon. Rwyf wedi sylwi fod tuedd glaslancaidd ynot ti i fynd yn gudyll ulw bob tro y byddaf yn postio sylwadau ar dy flog. Onid gwell fyddai i ti ymbwyllo pan fyddaf yn gwneud hynny'n y dyfodol a cheisio deall yn iawn yr hyn fyddaf yn ceisio'i ddweud cyn rhuthro i farn fyrbwyll er lles dy enw da, tybed ?

    ReplyDelete
  10. Does gen i wir ddim y mymryn lleiaf o ddiddordeb yn dy rwdlan. Sori. Dechreua dy flog dy hun.

    ReplyDelete
  11. Diolch i ti am ymateb plentynaidd arall - y tro hwn i'm sylw uchod. Credais ar un adeg mai egin-academydd oeddet a fyddai'n croesawu a gwerthfawrogi dadl ar amryfal bynciau o ddiddordeb cyd-rhwng y naill a'r llall ohonom ar dy flog ond y gwir anffortunus amdani yw mai diletant ydwyt a chan hynny rwyt wedi cael dy ddal gennyf gan fy nghwestiynau yn dy fagl dy hun a dyna pam yr wyt ti'n ffromi ac yn pwdu fel plentyn bach. Purion fyddai i ti gofio (a) fod y callaf yn colli'r ddadl weithiau a (b) na ddifarodd neb erioed gau ei geg ond mi ddifarodd ambell un fel ti o'i hagor yn anamserol. Dwyt ti ddim yn hapus gyda chyfraniad neb ar dy flog os nad yw'n ameniol. Dipyn o ben bach ydwyt sy'n troi'r tu min gyda'r rhai sy'n ddigon beiddgar i anghytuno gyda ti ac un sydd wedyn yn harllio'n wyllt wirion cyn sori'n bwt fel plentyn bach. Dydw i ddim unwaith wedi dweud gair o gelwydd yn fy sylwadau ar dy flogiad uchod ar y Bradley Manning yr wyt ti'n ei alw'n Chelsea Manning ond mae dy ben di ar y llaw arall yn llawn o ffantasïau hurt amdano. Does gennyt ti ddim mwy o syniad am rywioledd a'i ddrwg effeithiau ar drueiniaid megis Manning mwy na buwch am olwyn berfa. Lari o ddyn ydwyt sy'n aml yn ymddwyn fel llo cors. Y rhyfeddod yw nad wyt ti wedi ymroi i'm rhegi unwaith yn rhagor.

    ReplyDelete
  12. Replies
    1. Dafydd 1 Dylan 0 Dileu a ffyc off yn arwydd o golli'r dadl!

      Delete
    2. Dim o gwbl. Dyma fy nghornel i o'r we, ac mae'n westai yma, ond mae wedi nythu yn fy stafell ffrynt yn chwifio'i Feibl a hefru a chachu ar y carped drosodd a throsodd. Wedi trio bod yn amyneddgar ond trolio trist yw hyn a dim byd mwy. Bydd unrhyw sylw pellach ganddo yma'n cael ei ddileu'n syth. Tithau hefyd os daw un gair arall o'th fysedd yn mynnu bod Manning wedi gwneud "dewis".

      Rhydd i bawb ei farn ond does gan neb hawl ddwyfol i gael grandawiad. Yn enwedig ar lwyfan rhywun arall.

      Delete
    3. Rhydd i bob un ei farn ac i bob barn ei llafar ac i bob llafar byddardod!

      Slogan braf i dy flog Dylan!

      Delete
  13. This comment has been removed by a blog administrator.

    ReplyDelete
  14. This comment has been removed by a blog administrator.

    ReplyDelete